Οικολογικοί μύθοι και παρανοήσεις

Photographer: appaji

Πολλές φορές, μπροστά στη χαρά μου να βοηθήσω το περιβάλλον και να κάνω όσο το δυνατόν λιγότερο επιβαρυντική την ύπαρξή μου στον πλανήτη, εξέλαβα ως σωστό και επιβεβλημένο οτιδήποτε μου παρουσιαζόταν ενδεδυμένο με τον οικολογικό μανδύα.
Έχω ανά καιρούς ακολουθήσει άκριτα εντελώς ανυπόστατες “οικολογικές” συμβουλές και “πράσινες” πρακτικές χωρίς να ελέγξω έστω την λογική βάση τους. Το αποτέλεσμα ήταν η μόνιμη σύγχυση και κάποιες φορές οι υπερβολικές ανησυχίες ή οι λάθος πράξεις μου.

Τηγανιά
Η αμφισβήτηση ξεκίνησε όταν τοποθέτησα τηγανισμένο λάδι σε ένα δοχείο στο μπαλκόνι για να το πετάξω σωστά όταν θα κατάφερνα να το γεμίσω – κι όχι στον νεροχύτη μην τυχόν και μολύνω τον υδροφόρο ορίζοντα όπως με συμβούλευαν οι οικολογικές εκστρατείες.
Φυσικά, λίγες ώρες μετά βρήκα το δοχείο αναποδογυρισμένο και άδειο από τις γάτες της γειτονιάς που το έγλειφαν σαν μανιακές. Είχα τηγανίσει ψάρια.
Δε χρειάστηκε πολύ για να θυμηθώ πόσο αγαπούν τα ζώα το λάδι και πως είτε το πετάξω στον νεροχύτη, είτε στον κάδο, κανένα ζώο δεν θα το αφήσει ανεκμετάλλευτο. Τα βακτήρια, οι κατσαρίδες, τα ποντίκια, τα ψάρια, δεν υπάρχει οργανισμός που να πει όχι στο φυτικό ή ζωικό λίπος.
Κατάλαβα μετά ότι μέρος της «οικολογικής» υστερίας για το τηγανισμένο λάδι προφανώς προήλθε από τη γενίκευση της λέξης oil που πιθανόν να αφορούσε τα ορυκτά λάδια των μηχανών. Δεν το ‘ψαξα πάρα πολύ για να είμαι ειλικρινής.
Η αμφισβήτηση όμως, παρέμεινε και για άλλες οικολογικές πρακτικές και παρανοήσεις, διότι δεν είναι πάντα τόσο απλοϊκά και παιδικά τα πράγματα όπως με το τηγανισμένο λάδι. Κάποιες φορές πρόκειται για αυτόματους αλλά λανθασμένους συνειρμούς, που οδηγούν όμως ακόμη και σε επικίνδυνους ισχυρισμούς.
Παραθέτω εδώ κάποιους ακόμη, που υπέπεσαν στην αντίληψή μου.

Τα τοξάκια στη συσκευασία ποιος τα βάζει;
Το Mobius Loop, είναι το γνωστό τριγωνικό εικονίδιο με τα τρία τοξάκια, που μας ενημερώνει εάν η συσκευασία του προϊόντος που επιλέξαμε, είναι ανακυκλώσιμη ή ανακυκλωμένη, αν δηλαδή μπορεί να ανακυκλωθεί ή προέρχεται από ανακυκλωμένες πρώτες ύλες. Με μια γρήγορη ανάγνωση εδώ, μπορείτε να διαπιστώσετε πως: “η σήμανση των οικολογικών προϊόντων στην Ευρώπη αλλά και στη χώρα μας είναι εθελοντική. Δεν υπάρχει νομοθεσία που να επιβάλλει την οικολογική σήμανση”. Κάτι, το οποίο δεν συμβαίνει μόνο στην Ελλάδα όπως διαπίστωσα. Στα ενημερωτικά αρχεία που παρατίθενται σε pdf, μπορείτε να διαβάσετε ότι όλοι οι κατασκευαστές σηματοδοτούν τα προϊόντα αυθαίρετα:
“Manufacturers’ own labels: Manufacturers and suppliers have their own labelling schemes. They are not official and they are of mixed quality. An example is the Mobius Loop, the internationally recognized recycling symbol in the three chasing arrows icon. It is found on many types of packaging, e.g. glass jars and bottles.
The arrows do not mean anything and carry no authority”

Εθελοντισμός και φιλότιμο
Ο εθελοντισμός όταν βασίζεται μόνο στο φιλότιμο, πολλές φορές μπορεί να μας βλάψει. Από την εθελοντική βοήθεια σε ηλικιωμένους ή ασθενείς έως την εθελοντική δασοπροστασία, το φιλότιμο είναι το τελευταίο που πρέπει να ενεργοποιηθεί.
Για παράδειγμα, οι εθελοντές δασοπυροσβέστες δεν είναι χόμπι με το οποίο μπορεί να ασχοληθεί ο καθένας μας οποτεδήποτε έχει ελεύθερο χρόνο ή παραστεί ανάγκη και μάλιστα χωρίς επίβλεψη, καθοδήγηση ή εξοπλισμό. Είναι εξαιρετικά επικίνδυνο χωρίς τις απαραίτητες γνώσεις να τα βάλει κάποιος με τη φωτιά ή να φυλάξει ένα άγνωστο δάσος. Στην καλύτερη περίπτωση, θα καθυστερήσει την εργασία του εκπαιδευμένου προσωπικού, ενώ στη χειρότερη θα βάλει σε κίνδυνο την ζωή του αλλά και άλλων.

Οικολογική συνείδηση = ανακύκλωση;
Η ανακύκλωση στις μέρες μας, παρουσιάζεται ως πανάκεια και ως το πρώτο που πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας στην προσπάθεια να βοηθήσουμε το περιβάλλον, πράγμα που τελικά δεν θα ‘πρεπε να είναι έτσι. Η αλήθεια είναι όπως προκύπτει, ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα το δημιουργεί η αλόγιστη κατανάλωσή μας και όχι η ανακύκλωση έπειτα. Το μεγαλύτερο μέρος του προβλήματος είναι η περίσσεια προμηθειών και το -χωρίς λόγο- διπλό και τριπλό περιτύλιγμα των συσκευασιών που λειτουργούν πλέον ως διακόσμηση παρά ανάγκη. Είναι σαν να κάνει κάποιος γυμναστική για να αδυνατίσει, αυξάνοντας διαρκώς την ποσότητα των θερμίδων που καταναλώνει.

Χμμ… υπάρχουν τόσα άλλα που θα ‘θελα να αναφέρω αλλά επιφυλάσσομαι για το μέλλον, καθώς καθημερινά ανακαλύπτω μικρά και μεγάλα οικολογικά μυστικά που απαιτούν λίγο παραπάνω χρόνο για να τα αναπτύξω.

Μέχρι τότε όμως, όποιος θέλει συμπληρώνει τη λίστα με μεγάλη μου χαρά!

Ίσως να σας ενδιαφέρουν κι αυτά από την ίδια κατηγορία...

Aπαγόρευση αλιείας σε υγρότοπους της Θεσσαλονίκης

Συνέδριο με θέμα την Προστασία της Βιοποικιλότητας

Ευρωεκλογές: Πολιτικό παιχνίδι στη Γερμανία για την απαγόρευση Γενετικά Τροποποιημένου Καλαμποκιού

Προγράμματα εθελοντικής δασοπροστασίας σε Βάλια Κάλντα και Γράμμο