26.11.2010 - Updated 11.11.2014 - Μαίρη Χαρίσκου

Οι πιτσιρικάδες της Ιταλίας πρέπει να περιμένουν μέχρι την παραμονή των Θεοφανείων για να κατέβει με τη σκούπα της από την καμινάδα των σπιτιών η Μπεφάνα.

Η μάγισσα Μπεφάνα (La Befana) είναι το θηλυκό αντίστοιχο αρχέτυπο του Άγιου Βασίλη στην Ιταλία.

Έτσι αντί για τον γνωστό κύριο με τα κόκκινα, οι πιτσιρικάδες της Ιταλίας δεν παίρνουν τα δώρα τους τα Χριστούγεννα αλλά πρέπει να περιμένουν μέχρι την παραμονή των Θεοφανείων για να κατέβει με τη σκούπα της από την καμινάδα των σπιτιών η Μπεφάνα.

Η σοφή αυτή μάγισσα, σύμφωνα με το μύθο, γεμίζει τα παπούτσια των παιδιών με δώρα και παιχνίδια αλλά προτιμά να αφήσει κάρβουνα στα παπούτσια των σκανταλιάρικων παιδιών.

Όπως βλέπουμε έχει διατηρηθεί το στοιχείο της καμινάδας καθώς και η επιβράβευση των καλών παιδιών με δώρα, παρόλο που μπορούμε εύκολα να σκεφτούμε πως η Μπεφάνα είναι ένα ισχυρό αρχέτυπο που προηγήθηκε της πατριαρχίας και κατάφερε να διαιωνιστεί μέχρι και τις ημέρες μας.

befana

Η σύνδεση της με τη χριστιανική θρησκεία και τα Χριστούγεννα είναι αυτή που κατάφερε να διατηρήσει την Μπεφάνα στην επιφάνεια όλα αυτά τα χρόνια. Πιθανότατα γιατί το αρχέτυπο της μάγισσας Μπεφάνα που πετάει με το σκουπόξυλο της πάνω από τα σπίτια ήταν αρκετά ισχυρό στη συνείδηση του κόσμου πολλούς αιώνες πριν τη γέννηση του Χριστού και τα παραδοσιακά Χριστούγεννα.

Ο μύθος πίσω από την Μπεφάνα

Η πολυάσχολη μάγισσα Μπεφάνα είχε αρνηθεί να ακολουθήσει τους τρεις μάγους για να γίνουν τέσσερις και προτίμησε να συνεχίσει τις δουλειές της αντί να τρέχει στις ερημιές να ψάχνει το θείο βρέφος ακολουθώντας ενα λαμπερό αστέρι. Αργότερα όμως που το καλοσκέφτηκε, το μετάνιωσε και κατάλαβε το λάθος της. Όμως ήταν ήδη αργά, μια και οι τρεις μάγοι με τις καμήλες είχαν ήδη πάρει το δρόμο τους και δε μπορούσε να βρει τα ίχνη τους για να τους ακολουθήσει με τη μαγική της σκούπα.

Έτσι,αποφάσισε να αρχίσει να πετάει πάνω από όλα τα σπίτια του κόσμου και να ρίχνει σε κάθε καμινάδα κι ένα δώρο, με την ελπίδα ότι σε κάποιο από αυτά τα σπίτια θα έχει γεννηθεί το θείο βρέφος για να λάβει επιτέλους το δώρο που του χρωστά.