28.05.2010 - Updated 18.07.2017 - Μαίρη Χαρίσκου

Κάποτε είχαμε μόνο εθνικούς δρυμούς, σήμερα έχουμε και εθνικά πάρκα. Ποιά η διαφορά;

Κάποιες φορές βασίζουμε τα άρθρα μας στις αναζητήσεις σας και μια και σήμερα κάποιος αναρωτιόταν για τη διαφορά μεταξύ Εθνικού Δρυμου και Εθνικού Πάρκου σκέφτηκα πως είναι μια καλή ευκαιρία να ξεκαθαρίσουμε το τοπίο για να μην αναρωτιέστε.

ολυμπος

η Ελλάδα φτάνει στα 2917 μέτρα στο Μύτικα – Photographer: stefg74

Το πρώτο Εθνικό Πάρκο παγκοσμίως ήταν το Yellowstone και ανακηρύχθηκε Εθνικό Πάρκο στην Αμερική το 1872. Λίγα χρόνια αργότερα η Σουηδία ανακηρύσσει τα πρώτα εθνικά πάρκα στην Ευρώπη ενώ η Ελλαδίτσα μας ίδρυσε τον Εθνικό Δρυμό Ολύμπου το 1938 και λίγους μήνες μετά τον Εθνικό Δρυμό Παρνασσού.

Στην Ελλάδα καθιερώθηκε ο όρος Εθνικός Δρυμός αντί του όρου Εθνικό Πάρκο που χρησιμοποιείται διεθνώς επειδή οι περισσότεροι δρυμοί αφορούσαν δασικές περιοχές (δρυμός – δρυς – βελανιδιά). Για πολλά χρόνια είχαμε μόνο εθνικούς δρυμούς που στο σύνολο τους είχαν φτάσει τους δέκα και είναι οι εξής:

  • Εθνικός Δρυμός Ολύμπου (ΦΕΚ 248/Α/1938)
  • Εθνικός Δρυμός Παρνασσού (ΦΕΚ 286/Α/38)
  • Εθνικός Δρυμός Πάρνηθας (ΦΕΚ 155/Α/1961)
  • Εθνικός Δρυμός Βίκου Αώου (ΦΕΚ 198/Α/1973)
  • Εθνικός Δρυμός Οίτης (ΦΕΚ56/Α/1966)
  • Εθνικός Δρυμός Σαμαριάς (ΦΕΚ200/Α/1962)
  • Εθνικός Δρυμός Αίνου Κεφαλληνίας (ΦΕΚ 199/Α/1962)
  • Εθνικος Δρυμός Σουνίου (ΦΕΚ 80/Α/1974)
  • Εθνικός Δρυμός Πρεσπών (ΦΕΚ 19/Α/1974)
  • Εθνικός Δρυμός Πίνδου (ΦΕΚ 120/Α/1966)

Πολλά χρόνια αργότερα όμως υπήρξε η ανάγκη προστασίας σε περιοχές που το υδάτινο στοιχείο είχε μεγαλύτερη αξία από το δασικό π.χ. θαλάσσιες περιοχές ή ποτάμια. Και βλέπουμε την ίδρυση των πρώτων Θαλάσσιων Πάρκων στην Ελλάδα με πρώτο το Θαλάσσιο Πάρκο των Βορείων Σποράδων που ιδρύθηκε το 1992 και το Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου το 1999.

Φυσικά εκείνες τις χρονιές και μέχρι και το 2000 περίπου κανείς δεν ανέφερε το όνομα Εθνικό Πάρκο για ελληνικές προστατευόμενες περιοχές. Ούτε καν στις σχετικές σχολές.

Το Εθνικό Πάρκο λοιπόν άρχισε να ακούγεται τα τελευταία χρόνια αν και στην αρχή κανείς δε καταλάβαινε τη διαφορά. Για παράδειγμα το 1996 ιδρύθηκε το Εθνικό Πάρκο Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και παρόλο που διέθετα σχετικό μπλουζάκι λόγω επαγγέλματος από το 2002 μέχρι προσφάτως κανείς δεν ήξερε οτι η Βιστωνίδα που πουλούσαμε και αγοράζαμε ήταν… Εθνικό Πάρκο.

Για να είμαι ειλικρινής έχω ψιλοχάσει το μπούσουλα με τα Εθνικά Πάρκα γιατί τα τελευταία χρόνια ανακήρυσσαν εθνικά πάρκα λες και ήταν στραγάλια. Οι περισσότερες περιοχές που ανακηρύχθηκαν Εθνικά Πάρκα ήταν υγρότοποι διεθνούς σημασίας που μέχρι τότε προστατευόταν από τη σύμβαση ραμσάρ.

  • Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου Βόρειων Σποράδων (ΦΕΚ 519/Δ/28.05.1992, ΦΕΚ 621/Δ/19.06.2003)
  • Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου (ΦΕΚ 906/22.12.1999, ΦΕΚ 1272/Δ/27.11.2003)
  • Εθνικό Πάρκο Σχινιά – Μαραθώνα ( ΦΕΚ 395/Δ/03.07.2000)
  • Εθνικό Πάρκο Υγροτόπων των λιμνών Κορώνειας – Βόλβης και των Μακεδονικών Τεμπών ( ΦΕΚ 248/Δ/05.03.2004)
  • Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου (ΦΕΚ 639/Δ/14.06.2005)
  • Εθνικό Πάρκο Λιμνοθαλασσών Μεσολογγίου – Αιτωλικού, κάτω ρου και εκβολών ποταμών Αχελώου και Ευήνου και νήσων Εχινάδων (ΦΕΚ 477/Δ/31.03.2006)
  • Εθνικό Πάρκο δάσους Δαδιάς – Λευκίμμης – Σουφλίου (ΦΕΚ 911/Δ/13.10.2006)
  • Εθνικό Πάρκο Λίμνης Κερκίνης (ΦΕΚ 98/ΤΑΑΠΘ/08.11.2006)
  • Εθνικό Υγροτοπικό Πάρκο Δέλτα Έβρου (ΦΕΚ 102/Δ/16.03.2007)
  • Εθνικό Πάρκο Υγροτόπων Αμβρακικού (ΦΕΚ 123/Δ/21.03.2008)
  • Εθνικό Πάρκο Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (ΦΕΚ 497/Δ/17.10.2008)
  • Εθνικό Πάρκο Τζουμέρκων – Περιστερίου και χαράδρας Αράχθου (ΦΕΚ 49/Δ/12.02.2009)
  • Εθνικό Πάρκο Υγροτόπων Κοτυχίου –Στροφιλιάς (ΦΕΚ 159/Δ/29.04.2009)
  • Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού – Λουδία – Αλιάκμονα (ΦΕΚ 220/Δ/14.05.2009)
  • Εθνικό Πάρκο Πρεσπών (ΦΕΚ 302/Δ/23.07.2009)
  • Εθνικό Πάρκο Οροσειράς Ροδόπης (ΦΕΚ 445/Δ)
  • Εθνικό Πάρκο Χελμού – Βουραϊκού (ΦΕΚ 446/Δ)

Στις περισσότερες περιοχές που ονομάστηκαν Εθνικά Πάρκα η μόνη αλλαγή που υπήρξε ήταν απλά στο όνομα της βαθμίδας προστασίας ενώ σε άλλες περιοχές π.χ Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου βλέπουμε να συμπεριλαμβάνονται 2 εθνικοί δρυμοί δηλαδή της Πίνδου (Βάλια Κάλντα) και του Βίκου Αώου καθώς και η μεταξύ τους περιοχή. Ειλικρινά δε ξέρω αν ήταν χρήσιμη αυτή η μετονομασία.

Π.χ. οι Πρέσπες ειναι Εθνικός Δρυμός και Εθνικό Πάρκο ενώ στη Ζάκυνθο έχουμε Θαλάσσιο Πάρκο και Εθνικό Πάρκο αν και ο Όλυμπος είναι μόνο Εθνικός Δρυμός.

Επειδή ξέρω πως μπερδευτήκατε κάπως με την κατάσταση που επικρατεί σήμερα, μπορώ να σας πω μόνο πως έχει δημιουργηθεί ένα χάος ανάλογο με τις αλλαγές στην τοπική αυτοδιοίκηση που πέρασε από έναν Καποδίστρια και έναν Καλλικράτη. Για την ταμπακιέρα όμως ούτε λόγος…