2.05.2011 - Updated 17.07.2017 - Μαίρη Χαρίσκου – 13 ΣΧΟΛΙΑ

Πάμε να δέσουμε έναν σπασμένο κρίκο γνώσης με την βοήθεια απλών ανθρώπων για να μάθουμε πως σπέρνεται και πως μαζεύεται το σουσάμι!

Θα ξεκινήσω αυτό το κείμενο δηλώνοντας εντελώς άσχετη με την καλλιέργεια του σουσαμιού. Τόσο άσχετη που δεν είχα ιδέα πως μοιάζει το φυτό που βγάζει το σουσάμι που τόσο απολαμβάνω στο ψωμάκι μου.

Όσο καλλιεργούσα και μάθαινα να καλλιεργώ άλλα είδη, άκουγα συχνά πυκνά τον πατέρα μου να αναπολεί την καλλιέργεια σουσαμιού. Στο βάθος του μυαλού μου λοιπόν, ήξερα πως ήθελε να ξαναδεί καλλιέργεια και συγκομιδή σουσαμιού. Όταν λοιπόν μια μέρα μια φίλη μου ανέφερε ανάμεσα στα άλλα ότι είχε λίγους σπόρους σουσαμιού από το Πελίτι δεν έχασα την ευκαιρία να της ζητήσω να τους μοιραστεί μαζί μου.

Και άντε τους πήρα τους σπόρους. Μετα όμως; Τι, που, πως, πότε; Οι πληροφορίες που έβρισκα ήταν με το σταγονόμετρο. Οι γονείς από την άλλη μετά από μια μεγάλη ανάκριση μου είπαν ότι το φύτευαν την άνοιξη, το μάζευαν αργά το καλοκαίρι, το άφηναν να ξεραθεί στον ήλιο και το τίναζαν. Φυσικά αυτοί είχαν στο μυαλό τους και εικόνες ενώ εγώ σαν παιδάκι της πόλης δεν ήξερα την τύφλα μου. Δηλαδή βρε παιδί μου αν μου έλεγες ότι βγαίνει μέσα σε έναν καρπό που μοιάζει με κολοκύθι θα σε πίστευα. Γιατί να μη σε πιστέψω άλλωστε;

Κι έτσι βαδίζοντας στα τυφλά με γνώμωνα το “ότι σπείρεις θα φυτρώσει” έσπειρα λίγους σπόρους σουσαμιού στο νέο φεγγάρι του Απρίλη. Σκοπός ήταν να το φυτέψω πειραματικά εδώ στην πόλη σε μερικές γλάστρες ώστε να το παρακολουθώ καλύτερα και να μη μου φάνε τους λιγοστούς μου σπόρους τα πουλιά, έτσι ώστε να πολλαπλασιάσω το σπόρο μου για να σπείρω σουσάμι κανονικά στο κτήμα μου του χρόνου. Το σουσαμάκι μου αυτή τη στιγμή που μιλάμε έχει φυτρώσει ήδη και εγώ είμαι πολύ χαρούμενη. (Btw ο σπόρος του σουσαμιού είναι το ίδιο το σουσάμι οk;)

Κι αφού φύτρωσε και ταλαντεύομαι στο αν θα το αφήσω εδώ ή αν θα το πάω στο κτήμα, είπα να κάνω άλλη μια αναζήτηση στο Google μήπως βρω περισσότερες πληροφορίες. Τα αποτελεσματα απογοητευτικά, δεν έβρισκα τίποτα. Άρχισα να ψάχνω στο youtube στα αγγλικά, τίποτα. Και κάπου εκεί… σκέφτομαι… βρε δε βάζω να ψάξει στα ελληνικά για κανένα βίντεο μήπως και;

Και είδωμεν φως!!!

Και όχι καμιά προχειράντζα ε; παραγωγή ολάκερη για το ταπεινό σουσαμάκι. Με ανθρώπους παλιούς, που ξέρανε τι κάνανε. Και μουσική ολίγον τι βουκολική, έτσι για να υπάρχει το κατάλληλο feeling. Αποτελείται από τρία μέρη. Για την περίπτωση που χαθούν τα βιντεάκια, ακολουθεί περιγραφή τους για να μη χασουμε την ουσία.

Σπορά Σουσαμιού

Οργώνουμε το χωράφι στην αρχή της άνοιξης το Μάρτη. Τέλη Μάρτη με αρχές Απρίλη (αναλογα με τις βροχές που θα έχουμε) σβαρνίζουμε το χωράφι για να εγκλωβίσει το σπόρο. Ο σπόρος που ρίχνουμε είναι 400 γραμμάρια το στρέμμα κι όπως μας λέει για να το κάνουμε πιο πρόχειρο είναι 12-14 ριξιές με τη χούφτα μας στα πεταχτά. Μετά σφαρνίζουμε το χωράφι. Το σουσάμι σπέρνεται από 20 Μαίου ως 10 Ιουνίου, ούτε πριν ούτε μετά γιατί δε το ευνοούν οι καιρικές συνθήκες(σημείωση δική μου, δε ξέρω από ποια περιοχή της Ελλάδας είναι το βίντεο οπότε οι ημερομηνίες μπορεί να παίζουν).

Συγκομιδή Λαμνί ή Μπασκί

Καταρχήν πως το φυτό του σουσαμιού όπως το βλέπω από το βίντεο δεν ξεπερνά τους 60-70 πόντους.Η συγκομιδή γίνεται από 15 Αυγούστου ως 15 Σεπτεμβρίου όσο το φυτό είναι πράσινο ακόμα και μαζεύεται όπως λέει στο βίντεο σε “Μπασκί”. Τώρα εγώ όπως το βλέπω, το Μπασκί είναι μια στοίβα που φτιάχνουν με το ριζικό σύστημα να μένει στις 2 εξωτερικές πλευρές της στοίβας μας δεξια και αριστερά. Χμμμ άλλη περιγραφή σε περίπτωση που χαθεί το βίντεο είναι να σκεφτείς πως θα στοίβαζες μεγάλους άδειους ντοσιέδες βάζοντας εναλλάξ έναν από δεξιά και έναν απο αριστερά για να μη πέσει η στοίβα σου ή σκέψου πως ανακατεύονται τα τραπουλόχαρτα, τέλος πάντων νομίζω το έκανα κατανοητό για κάποιον που δε δει το βίντεο.
Το σουσάμι που μαζεύτηκε σε Μπασκί θα μείνει στον ήλιο 8-10 μέρες για να ωριμάσει το σουσάμι.

Το δέσιμο σε Σκλήθρες

Αφού ωριμάσει το σουσάμι λέει ότι το δένουνε σε Σκλήθρες και το κάνουνε τόπια. Τώρα εγώ με την ορολογία δε τα πάω καλά οπότε περιγράφοντας ότι βλέπω θα πώ ότι το δένουνε σε ματσάκια που μετά θα βάλουν πολλά μαζί. Την ώρα που κάνουν τα ματσάκια, το τινάζουν λίγο για να φύγουν οι ξένες ύλες που πιθανότατα έχουν κατακαθήσει όσο το είχαν σε Μπασκί. Τώρα αυτά τα τόπια είναι κάτι σαν… την σκήνή των ινδιάνων ή τα καλάμια της φασολιάς. Δηλαδή βάζουνε αντικριστά 4 ματσάκια με το ριζικό σύστημα κάτω και τα δένουνε με έναν σπάγκο επάνω. Αυτά τα τόπια όπως τα ονομάζουν τα φτιάχνουν το ένα δίπλα στο άλλο, πιθανότατα για να μη τα πάρει ο αέρας και για να στηρίζονται όρθια μεταξύ τους. Το αφήνουν σε τόπια άλλες 8 μέρες για να γίνει το σουσάμι, να ξεραθεί αλλά λέει ότι αυτό εξαρτάται. Τώρα αν σου κάτσει μια βροχή φαντάζομαι την έκατσες αγρίως, αλλά πάμε παρακάτω…

Το τίναγμα του σουσαμιού

Αφού ξεραθούν τα ματσάκια/δεμάτια/σκληθρες απλώνουν ένα πανί κάτω, πίάνουν στο ένα χέρι το δεμάτι, στο άλλο ένα ξύλο κι αρχίζουν να το βαράνε για να πέσει το σουσάμι. Τα υπολείμματα, δηλαδή τα ξερά κλαδια που είναι σε ματσάκια τα χρησιμοποιούν όλο το χρόνο για να ανάβουν τη φωτιά και να ψήνουν πίτες/ψωμιά/whatever, δηλαδή τίποτα δε πάει χαμένο από την καλλιέργεια σουσαμιού.

Το κοσκίνισμα και το λίχνισμα του σουσαμιού

Στο βίντεο χρησιμοποιείται μια άλλη λέξη αντί για κοσκίνισμα αλλά δεν την έπιασα. Αρχικά το κοσκινίζουν από ψηλά για να χωρίσουν το σουσάμι από τα ξυλαράκια που έμειναν από το τίναγμα του σουσαμού.
Στη συνέχεια ξεκινά το λίχνισμα, το κοσκίνισμα δηλαδή του πιο καθαρού σουσαμιού από ψηλά με τη βοήθεια του αέρά. Όπως κοσκινίζουν από ψηλά το σουσάμι ο αέρας πέρνει τις ελαφρές ξένες ύλες. Τέλος βοηθητικό εργαλείο είναι και η ψάθινη σκούπα με την οποία κάνουν αέρα πάνω από το σουσάμι ώστε να διώξει ότι ελαφρές ξένες ύλες απέμειναν. Μετά κι απο το στάδιο αυτό το σουσαμάκι είναι έτοιμο για χρήση και κατανάλωση.

Ευχαριστούμε από καρδιάς για το δέσιμο ενός από τους σπασμένους κρίκους της αλυσίδας της γνώσης μέσω της δημιουργίας του βίντεο αυτου.

Ευελπιστώ ότι το δικό μου σουσαμάκι θα μεγαλώσει οπότε του χρόνου ίσως καταφέρω να κάνω μια δεύτερη δημοσίευση με την εμπειρία μου για την καλλιέργεια και την συγκομιδή του σουσαμιού σε μικρή ερασιτεχνική κλίμακα.