15.02.2010 - Updated 19.07.2017 - Μαίρη Χαρίσκου – 1 ΣΧΟΛΙΟ

Δε θυμάμαι καθόλου τη λέξη Κούλουμα στα παιδικά μου χρόνια. Την Καθαρή Δευτέρα με τις λαγάνες, το χαλβά και τον χαρταετό θυμάμαι μοναχά.

Ένα πρόβλημα με τα Κούλουμα το έχω για να είμαι ειλικρινής. Σα να προσπαθεί κάποιος να μου προσθέσει μια άγνωστη λέξη στα έθιμα μου αισθάνομαι. Δε ξέρω ούτε καν τι σημαίνει Κούλουμα κι απο που κρατεί η σκούφια της λέξης.

Δε θυμάμαι καθόλου τη λέξη Κούλουμα στα παιδικά μου χρόνια. Την Καθαρή Δευτέρα με τις λαγάνες, το χαλβά και τον χαρταετό θυμάμαι μοναχά.

Δηλαδή και τώρα που μεγάλωσα, ζορίζομαι να αναφέρω τη λέξη Κούλουμα για τον εορτασμό της Καθαρής Δευτέρας. Την πρώτη φορά που άκουσα τη λέξη Κούλουμα ήτανε από την τηλεόραση θαρρώ. Κι όταν λέμε τηλεόραση σαφώς εννοούμε τηλεοπτικό σταθμό που εκπέμπει από την Αθήνα.

Ποια Κούλουμα; Καθαρή Δευτέρα έχουμε - Δε θυμάμαι καθόλου τη λέξη Κούλουμα στα παιδικά μου χρόνια. Την Καθαρή Δευτέρα με τις λαγάνες, το χαλβά και τον χαρταετό θυμάμαι μοναχά.

Photographer: philos

 

Ποτέ δε κατάφερα να συνδέσω την Καθαροδευτέρα με τη λέξη Κούλουμα όμως.

Διαβάζω εδώ το εξής:

Η Καθαρή Δευτέρα είναι ταυτισμένη, κυρίως στην Αθήνα, με τα Κούλουμα, δηλαδή με τη μαζική έξοδο στην εξοχή. Σύμφωνα με τη διευθύντρια του Κέντρου Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών κυρία Αικατερίνη Πολυμέρου-Καμηλάκη, για την ετυμολογία της λέξης υπάρχουν δύο εκδοχές. Πιθανότατα προέρχεται από τη λατινική λέξη columna, που σημαίνει κολόνα, καθώς οι Αθηναίοι των αρχών του περασμένου αιώνα συνήθιζαν να γιορτάζουν την ημέρα στους Στύλους του Ολυμπίου Διός, που εκείνα τα χρόνια ήταν εξοχή και όχι το κέντρο της πρωτεύουσας. Αλλοι λαογράφοι πάλι αποδίδουν την προέλευσή της στη λατινική λέξη cumulus, δηλαδή, όπως λέει ο λαός μας, κουμούλα, σωρός, γιατί εκείνη την ημέρα κουβαλούν στην εξοχή αφθονία τροφίμων αλλά και κεφιού

Τώρα για να το λέει η λαογράφος κάτι θα ξέρει πιθανότατα κι αν ισχύει αυτό, ουσιαστικά η χρήση της λέξης Κούλουμα χρησιμοποιείται λανθασμένα για τον εορτασμό της Καθαρής Δευτέρας σε όλη την Ελλάδα μια και αποτελεί λέξη που αφορά τον τοπικό εορτασμό της Καθαρής Δευτέρας.

Γίνεται μωρέ να γνώριζαν οι παλιότεροι τη λέξη Κούλουμα αλλά να μου την κρατούσαν μυστική τόσα χρόνια; Ούτε από το σόι του Μακεδόνα πατέρα μου τη γνωρίζω, ούτε από το σόι της Πόντιας μάνας μου. Κι αν προσθέσω και το ότι εγώ μεγάλωσα στη Θεσσαλονίκη ο χάρτης μεγαλώνει. Δε γίνεται να μου το κρατούσε μυστικό τόσος κόσμος… άρα κάποιο λάκο έχει η φάβα.

Στις δικές σας περιοχές, ήτανε γνωστή η λέξη Κούλουμα; τη χρησιμοποιούσαν οι γιαγιάδες και οι παππούδες σας για τον εορτασμό της Καθαρής Δευτέρας; Φυσικά ΔΕΝ ρωτώ τους Αθηναίους αλλά όλους τους υπόλοιπους.