25.11.2007 - Updated 6.10.2013 - Μαίρη Χαρίσκου – 11 ΣΧΟΛΙΑ

Τα αρμένικα lavash μας μοιάζουν με πολύ λεπτές ξερές πιτούλες. Έλα όμως που είναι πασίγνωστα και στους Έλληνες του Πόντου ως λαβάσια!

Μπλέξιμο μεγάλο στον Καύκασο εκείνα τα χρόνια. Και δε ξέρεις από που να πιάσεις το κουβάρι για να το ξετυλίξεις.

Τα λαβάς τα πρωτοείδα σε λαϊκή αγορά πριν μερικά χρόνια. Με συνταγές από τον Καύκασο τα έφτιαχναν, στρόγγυλα όμως κι όχι με τη μορφή που τα φτιάχνουν οι Αρμένιοι.

Μάλλον τους βόλευε καλύτερα το σχήμα. Ρώτησα τη μάνα μου σχετικά και μου είπε πως τα έψηναν σε μεγάλες στρόγγυλες κατασκευές από σίδερο τα παλιά τα χρόνια. Τελευταία είδε να τα ψήνουν σε καπάκι από βαρέλι. Γιατί καπάκι από βαρέλι κι όχι λαμαρίνα, τη ρώτησα, και μου απάντησε με μια φυσικότητα πως τα προτιμούσαν γιατί ήταν πιο γερά.

Κι όπως προσπαθούσα να συνδυάσω τις διάφορες πληροφορίες στο μυαλό μου, μου πέταξε και την άλλη βόμβα. Τα λέγαμε και γιουφκάδες. Ώπα βάστα ρε μάνα και κόλλησα τώρα, οι γιουφκάδες δεν είναι σα χυλοπίτες; Ε ναι μου λέει το ίδιο ήταν, απλά τα κόβαμε και τα ξεραίναμε για να γίνουν σαν χυλοπίτες.

Είδα κι απόειδα, είπα να κάνω μια αναζήτηση στο Google. Οι πληροφορίες ελάχιστες αλλά βρήκα το εξής σημαντικό:

Έφτιαχναν τους «γιοχάδες» ( γιουφκάδες). Οι γιοχάδες ήταν λεπτά φύλλα ζύμης τα οποία έψηναν, δίπλωναν και φύλαγαν στο αμπάρι. Το χειμώνα ζεμάτιζαν τους γιοχάδες σε ζεστό νερό, τους βουτούσαν στο αυγό και το βούτυρο και τους έψηναν.

Στην ίδια σελίδα, αναφέρει τα λαβάσια σαν λαγάνες. Κάτι δε μου κόλλαγε στην όλη ιστορία. Είναι θέμα πάχους. Άλλο τα λεπτά φύλλα που κάνουν οι Αρμένιοι και τα φύλλα από όπου γίνονται οι γιουφκάδες, κι άλλο οι ψιλοφουσκωτές λαγάνες. Ουδεμία σχέση το ένα με το άλλο.

yufkaΜε αυτή τη λογική οι γιουφκάδες ήταν το αντίστοιχο των lavash. Ναι αλλά αν το δεχτούμε αυτό, ετοιμολογικά δε στέκει να χρησιμοποιούν τη λέξη λαβάσια για τις λαγάνες.

Ρίχνω και μια αναζήτηση στα γρήγορα για τους γιουφκάδες και βρίσκω στη wικιpedia μια ωραιότατη φωτογραφία από το τούρκικο Yufka. Εδώ είμαστε, η καλή μου η μαμά είχε δίκιο και καλά κάνω που την πιστεύω. Εμένα δε μου μοιάζει με χυλοπίτα, δε ξέρω για εσάς.

Να πούμε επίσης, πως και οι Αρμένιοι και οι Πόντιοι τα έφτιαχναν σε μεγάλες ποσότητες και τα φυλούσαν σε αποθήκες για το χειμώνα. Ουσιαστικά μόνο το σχήμα αλλάζει.

Κι όπως έψαχνα οπτικοακουστικό υλικό σχετικά με τα Lavash έπεσα πάνω στο παραμύθι του μαγικού Lavash. Μπορεί να μη καταλαβαίνω λέξη από ότι λέει, αλλά εμένα μου άρεσε. Προτείνω να το δείτε κι εσείς, έχει όμορφες σκηνές.

Την αρχή του κουβαριού την έπιασα, όμως μάλλον το ξετύλιξα πολύ λιγότερο από όσο θα ήθελα πραγματικά. Μήπως έχεις να προσθέσεις κάτι;