3.02.2015 - Updated 18.08.2017 - Μαίρη Χαρίσκου

Ξέρεις τι είναι το acid free χαρτί; όχι αλήθεια ρωτάω, ξέρεις; γιατί από ότι βλέπω ούτε τα μαγαζιά με είδη ζωγραφικής που το πουλάνε ξέρουν

Το θεωρώ λίγο τραγικό που μπαίνω στη διαδικασία να γράψω για το acid free χαρτί. Όχι επειδή δε το ξέρετε οι περισσότεροι, δεν έχετε κι άδικο να μη το ξέρετε εφόσον καλά καλά δε ξέρουν τι είναι ακόμα και μεγάλα ιστορικά καταστήματα με είδη ζωγραφικής.

Το πρόβλημα όμως ξέρετε ποιο είναι ότι το ξέρουν στον υπόλοιπο κόσμο σε σημείο μάλιστα να το θεωρούν δεδομένο και να το απαιτούν.

Θα μου πείτε κι εμάς τι μας νοιάζει; μας νοιάζει και μας παρανοιάζει γιατί η ζωγραφική είναι από τα λίγα “ελαφρά” προϊόντα που μπορούμε να προωθήσουμε σε όλο τον κόσμο μέσω ίντερνετ χωρίς να μας κόψουν τον κώλο από τα ΕΛΤΑ. Δεν είναι και τόσο αστείο το να έχεις συνέταιρο τα ΕΛΤΑ σε κάθε σου παραγγελία. Ότι ελαφρύ συμφέρει.

Δεν είναι όμως μόνο η ζωγραφική σε χαρτί γιατί μπορεί πολύ απλά να μου πεις οτι ζωγραφίζεις σε καμβά, είναι και οι εκτυπώσεις που πουλάνε καλά οι οποίες θα πρέπει επίσης να είναι σε acid free χαρτί κι αυτό αφορά και φωτογράφους. Ακόμα όμως και το scrapbook και οι χειροποίητες κάρτες θέλουν το acid free χαρτί τους. Μάλιστα θα δεις ακόμα και μαρκαδόρους ή άλλα υλικά να αναφέρουν το acid free. Αυτά είναι τα δεδομένα σας αρέσουν δε σας αρέσουν.

Αλλά ας δούμε τι είναι το acid free χαρτί με απλά λόγια. Έχεις ξεφυλλίσει ποτέ παλιό βιβλίο του προηγούμενου αιώνα; έχεις δει πως μοιάζουν οι παλιές εφημερίδες; έχεις έστω δει εκτυπώσεις που έχεις κάνει πριν από καμιά δεκαριά χρόνια; Έχουν όλα ένα κοινό, κιτρινίζουν. Δεν αντιλέγω ότι στα βιβλία αυτό το άγγιγμα του χρόνου μπορεί να είναι και γοητευτικό ώρες ώρες αλλά σε διαβεβαιώνω πως στην τέχνη δεν είναι καθόλου γοητευτικό.

Αν ψάξουμε στη Wikipedia για το acid free χαρτί θα διαβάσουμε το εξής: “Acid-free paper is paper that if infused in water yields a neutral or basic pH (7 or slightly greater). It can be made from any cellulose fiber as long as the active acid pulp is eliminated during processing. It is also lignin- and sulfur-free. Acid-free paper addresses the problem of preserving documents and artwork for long periods. Paper made from wood-based pulp that has not had its lignin removed turns yellow, becomes brittle, and deteriorates over time. When exposed to light and/or heat, the molecules in the acidic paper will break down even faster

Το σήμα για το acid free χαρτί μοιάζει με αυτό του άπειρου για να δείξει τη διαχρονικότητα της διατήρησης πιθανότατα.

Acid-free_paper_(symbol).svg

Με τα φτωχά αγγλικά μου θα μεταφράσω ότι είναι το χαρτί που αν βραχεί με νερό δίνει ένα ουδέτερο PH 7 ή ελαφρά μεγαλύτερο. Με το PH φαντάζομαι ότι γνωρίζετε πως προσδιορίζουμε την οξύτητα ενός διαλύματος.

Ουσιαστικά για την παραγωγή acid free χαρτιού κατά την επεξεργασία αφαιρείται η λιγνίνη από το χαρτοπολτό η οποία κιτρινίζει το χαρτί και το κάνει εύθραυστο με το πέρασμα του χρόνου, ειδικά αν το χαρτί είναι εκτεθειμένο στο φως. Με την αφαίρεση της κερδίζουμε τη διατηρησιμότητα του χαρτιού σε καλή κατάσταση για πολλά χρόνια κι όταν μιλάμε για τέχνη πολλές φορές θα δείτε και τον όρο Archival paper που είναι ακόμα πιο προσεγμένο και σαφώς πιο ακριβό.

Αν διαβάσεις παρακάτω στη Wikipedia θα δεις να γράφει “Today, much of the commercially produced paper is acid-free” κάτι που ΔΕΝ συμβαίνει στην Ελλάδα. Μάλιστα δεν έχω βρει ούτε ένα ελληνικό μπλοκ ζωγραφικής που να γράφει ότι είναι Acid Free οπότε τα αποφεύγουμε μετά μανίας.

Και τι γίνεται στα ελληνικά μαγαζα; Το έλα να δεις γίνεται φίλε μου. Στο αγαπητό Πλαίσιο έχω πάρει μπλοκ ζωγραφικής που στο εξώφυλλο έγραφε ως μετάφραση ΜΗ ΤΟΞΙΚΟ και είχε μάλιστα και ένα εντελώς άσχετο σηματάκι. Στον Χελιδόνη, μαγαζί με είδη ζωγραφικής στη Θεσσαλονίκη από το 1878 διάβασα χθες “”Οικολογική επεξεργασία χαρτιού (Acid Free) κατάλληλο και για παιδιά.” και φυσικά άρχισα να ουρλιάζω. Λες και τα παιδιά θα πάθουν κάτι από το κιτρίνισμα του χαρτιού σε 5-6 χρόνια και πρέπει να πάρουν αυτό το οικολογικό το καλό. Όσο αφορά τα χαρτιά εκτύπωσης για εκτυπώσεις ζωγραφικών έργων εκεί αρχίζεις να κλαις αν και στο φωτογραφικό χαρτί τα πράγματα είναι λίγο καλύτερα.

acid-free

Άδικο έχει μετά η Ολυμπία μας που νόμιζε ότι είναι τρέντι οικολογικές χαζομάρες κι ας ζωγραφίζει χρόνια; Εμ δεν έχει! Εδώ καλά καλά αυτοί που τα πουλάνε δε ξέρουν τι είναι, πόσο μάλλον ο απλός καλλιτέχνης που στηρίζεται σε αυτούς για τα υλικά του.

Το θέμα όμως είναι πως εμείς θα πρέπει να ξέρουμε σχετικά με το acid free χαρτί γιατί είναι η νόρμα εδώ και χρόνια στο εξωτερικό. Οι αγοραστές το απαιτούν και εμείς έχουμε κρίση και πρέπει να ακολουθούμε τα πρότυπα τους αν θέλουμε να πουλήσουμε στο εξωτερικό μέσω διάφορων site όπως το etsy.

To Acid Free χαρτί δεν είναι παραξενιά, είναι αναγκαιότητα αν θέλουμε να διατηρηθούν αυτά που ζωγραφίζουμε ή τυπώνουμε πάνω του και εντελώς απαραίτητο.

Κράτα το