14.02.2010 - Updated 17.07.2017 - Μαίρη Χαρίσκου

Πιστεύετε πως έχουμε αποκλειστικότητα στον χαλβά; μπα…

Κάποιες τροφές, όπως ο χαλβάς για παράδειγμα, είναι τόσο πολύ στενά δεμένες με την παράδοση μας που πολλές φορές θεωρούμε λανθασμένα πως είναι καθαρά ελληνικές συνταγές.

Φυσικά αυτό προκαλεί το γέλιο των ταξιδεμένων αλλά και την έκπληξη μας όταν επιτέλους καταλαβαίνουμε πως δεν αποτελεί αποκλειστικά δική μας τροφή. Αν ανοίξετε τη σχετική σελίδα της αγγλικής wikipedia θα εκπλαγείτε με τη λίστα των γλωσσών στις οποίες ο χαλβάς είναι γνωστότατο είδος και μάλιστα με το ίδιο σχεδόν όνομα.

Ο χαλβάς είναι γνωστός σε αρκετές βαλκανικές και μεσογειακές χώρες. Στη χώρα μας έχουμε τρία είδη χαλβά κυρίως αν και για την Καθαρή Δευτέρα προτιμάμε τον χαλβά από τον πολτό του σουσαμιού, δηλαδή το ταχίνι. Τα άλλα δύο είδη χαλβά που συνηθίζουμε να τρώμε στην Ελλάδα είναι ο σιμιγδαλένιος και ο μαλακός χαλβάς φαρσάλων. Γενικότερα όμως στα σπιτικα συνήθως φτιάχνουμε μόνο τον σιμιγδαλένιο χαλβα.

Ένας ακόμη χαλβάς που συνήθιζαν να φτιάχνουν παλιότερα και δεν τον έχω δοκιμάσει ακόμη, παρόλο που η μητέρα μου γνωρίζει τη συνταγή, είναι ο χαλβάς με αλεύρι. Δε ξέρω σε ποιες περιοχές της Ελλάδας είναι γνωστός, πιθανότατα σε πολλές. Ίσως να είχε και μια μορφή φτηνότερου υποκατάστατου αλλά δε μπορώ να είμαι σίγουρη γι’ αυτό.

Αναζητώντας διάφορα βίντεο στο YouTube για τον χαλβά, μου έκαναν εντύπωση κάποια βίντεο από την Τουρκία όπου ο χαλβάς φτιάχνεται παραδοσιακά σε μεγάλα καζάνια και ανακατεύεται από άντρες εναλλάξ, πιθανότατα επειδή λόγω της μεγάλης ποσότητας χρειάζεται αρκετή μυική δύναμη. Ο χαλβάς στην Τουρκία είναι στενά δεμένος με τη νηστεία του ραμαζανιού αλλά συνηθίζεται να συνδέεται γενικά με τα έθιμα που αφορούν τη ζωή και το θάνατο.

Μια ενδιαφέρουσα παρατήρηση μου αφορά  τα σχετικά με τον χαλβά  επίθετα τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Τουρκία. Δυο γρήγορες αναζητήσεις στο Facebook  θα μας δώσουν μια λίστα ανθρώπων με το επίθετο Helvaci κι άλλη μια με το επίθετο Χαλβατζή.

Στην εικόνα που βλέπετε παραπάνω, την οποία βρήκα μέσα σε ένα video του youtube, εικονίζεται ένα κινητό χαλβατζίδικο πιθανότατα. Χαλβατζίδικα… μια λέξη με τόσο λίγα αποτελέσματα στο Google. Και πως να ήταν διαφορετικά άλλωστε μια και σήμερα ο χαλβάς έχει χάσει την αλλοτινή του λάμψη λόγω της πληθώρας των σκευασμάτων που κυκλοφορούν στα περίπτερα.

Αν το καλοσκεφτούμε όμως, ο σιμιγδαλένιος χαλβάς είναι γλυκό που θα μπορούσε να φτιάχνεται και να πωλειταί ακόμη στους δρόμους με τον ίδιο τρόπο που πουλάνε ακόμα μαλλί της γριάς, κάστανα, σαλέπι κ.α.